Fotowoltaika wschód-zachód czy południe? Jak porównać układy

Dach nie musi mieć idealnej południowej połaci, aby nadawał się do fotowoltaiki. Układ wschód-zachód może inaczej rozłożyć produkcję w ciągu dnia, co bywa przydatne przy porannym i popołudniowym zużyciu energii. Nie oznacza to jednak, że z definicji będzie bardziej opłacalny.

Do porównania potrzebne są dwa zestawy danych: przewidywana produkcja dla rzeczywistego dachu i profil zapotrzebowania domu. Sam roczny wynik w kWh nie pokazuje, ile energii wykorzystasz bezpośrednio.

Orientacja wpływa na godziny produkcji

Połacie skierowane na wschód i zachód otrzymują promieniowanie w innych godzinach niż połać południowa. Rozdzielenie paneli między te kierunki może poszerzyć dzienny profil produkcji, ale wynik zależy od nachylenia, lokalizacji, pory roku i przeszkód w otoczeniu.

Porównanie powinno dotyczyć tej samej mocy paneli albo jasno wskazywać różnicę w ich liczbie. Jeśli na jednym wariancie mieści się więcej modułów, wyższa całkowita produkcja nie dowodzi przewagi samego kierunku. Warto osobno sprawdzić uzysk z jednostki mocy i energię z całej możliwej instalacji.

Dach ma więcej ograniczeń niż strony świata

Sprawdź kominy, lukarny, drzewa, sąsiednie budynki i fragmenty połaci wymagające pozostawienia dostępu. Znaczenie mają także stan pokrycia i możliwości konstrukcyjne. Tych warunków nie zastąpi obliczenie wykonane dla pustej, niezacienionej płaszczyzny.

Przykładowo: południowa część dachu może być okresowo zacieniana przez komin, a większa połać zachodnia pozostawać wolna od przeszkód. W takim domu porównanie orientacji z ogólnego wykresu nie rozstrzygnie wyboru. Potrzebna jest analiza konkretnego układu modułów i przebiegu cienia.

Jak czytać symulację

Narzędzia takie jak PVGIS pozwalają oszacować produkcję przy zadanej lokalizacji, mocy, orientacji i pochyleniu. Wynik jest prognozą opartą na przyjętych danych i modelu, nie obietnicą identycznej produkcji w każdym roku. Zapisz założenia, aby można było uczciwie porównać warianty.

Dla dachu z dwiema orientacjami należy prawidłowo uwzględnić obie części, zamiast przyjmować jeden uśredniony kierunek. Przydatne są wyniki miesięczne i profil godzinowy. Roczna suma potrafi ukryć różnice, które mają znaczenie dla domu używanego głównie rano i wieczorem.

Sprawdź współpracę z falownikiem

Rozłożenie modułów na różnych połaciach wpływa na sposób ich połączenia. Projektant powinien dobrać obwody i wejścia śledzenia punktu mocy do konkretnego falownika oraz parametrów paneli. Nie należy samodzielnie łączyć różnych orientacji według zasady, że wszystkie moduły i tak produkują prąd.

Liczy się zgodność napięć, prądów i długości łańcuchów w przewidzianych warunkach. Szczegóły muszą wynikać z dokumentacji urządzeń. Podobnie stosunek mocy paneli do mocy falownika wymaga obliczeń; nie ma jednego dopuszczalnego procentu dla każdej instalacji.

Produkcja powinna spotkać się z zapotrzebowaniem

Porównaj godziny pracy pompy ciepła, przygotowania ciepłej wody, ładowania samochodu i innych większych odbiorników. Nie zwiększaj zużycia tylko po to, aby dopasować je do wybranej połaci. Celem jest wykorzystanie energii na zadania, które dom i tak musi wykonać.

Poproś o dwa warianty zawierające układ paneli, model falownika, założenia zacienienia i produkcję miesięczną. Dopiero po dodaniu własnego profilu zużycia oraz zasad rozliczenia energii można ocenić sens ekonomiczny. Najlepszy kierunek na mapie nie musi być najlepszym projektem dla konkretnego dachu.